Arama Motorunda Aradığını Bulmak: Sorgu Kurmanın Yolları

Arama motoru kullanmayı herkes bildiğini düşünür, çünkü kutuya bir şey yazmak öğrenilmesi gereken bir beceri gibi görünmez. Buna rağmen aynı soruyu iki kişi aradığında birinin dakikalar içinde ulaştığı bilgiye diğeri hiç ulaşamaz. Aradaki fark bilgisayar bilgisinden değil, sorunun nasıl kurulduğundan gelir. Arama motoru bir danışman değil, bir eşleştirme aracıdır; ona ne verdiğinizle size ne döndürdüğü doğrudan bağlantılıdır.

Sorunun içindeki gereksiz kelimeleri atmak

Günlük dilde kurduğumuz cümlelerin çoğu, arama açısından işe yaramayan kelimelerle doludur. "Acaba evdeki radyatörün havasını nasıl alabilirim" cümlesinde anlamı taşıyan kelimeler yalnızca birkaç tanedir. Sorguyu kurarken bağlaçları, kibarlık kalıplarını ve belirsiz ifadeleri çıkarmak sonuçların isabetini artırır. Geriye kalan kelimeler, aradığınız sayfada büyük ihtimalle geçen kelimelerdir. Arama yaparken kendinize sormanız gereken soru şudur: bu bilgiyi anlatan bir metin hangi kelimeleri mutlaka kullanır?

Genelden özele inmek

Çok dar bir sorguyla başlamak, hiç sonuç alamamaya yol açabilir. Çok geniş bir sorguyla başlamak ise binlerce alakasız sayfa getirir. İşe yarayan yöntem kademeli daraltmadır: önce konunun ana kelimeleriyle arama yapmak, gelen sonuçlarda kullanılan terimleri görmek ve ikinci aramada o terimleri kullanmak. Çoğu alanın kendine ait bir sözlüğü vardır. O sözlüğü öğrenmenin en hızlı yolu, ilk arama sonuçlarının başlıklarını okumaktır.

Tırnak işareti ve diğer temel işaretler

Arama motorlarında uzun süredir çalışan birkaç basit işaret vardır. Bir ifadeyi çift tırnak içine almak, o kelimelerin tam olarak o sırayla geçtiği sayfaları öne çıkarır; bir hata mesajını ya da bir cümleyi ararken bu çok işe yarar. Bir kelimenin başına eksi işareti koymak, o kelimenin geçtiği sayfaları eler ve karışan iki farklı konuyu ayırmakta kullanılır. Site adresini belirten sınırlama ise aramayı tek bir kaynakla sınırlar. Bu işaretlerin desteklenip desteklenmediği zamanla değişebilir, ama mantıkları aynı kalır.

Zaman filtresi çoğu sorunu çözer

Bazı konularda bilginin tazeliği belirleyicidir. Bir yazılımın ayarları, bir kurumun işlem adımları ya da bir cihazın menü yapısı yıllar içinde değişir. Arama sonuçlarında tarih filtresi kullanmak, yıllar önce yazılmış ve artık geçerli olmayan sayfaları elemenin en kolay yoludur. Tersi de doğrudur: tarihsel bir konuyu araştırırken yeni sayfaların çokluğu asıl kaynağı gölgeleyebilir. Zaman filtresini iki yöne de kullanabileceğinizi hatırlamak faydalıdır.

Sonuç sayfasını okumayı öğrenmek

Arama sonuçları listesi rastgele bir sıralama değildir, ama en üstteki sonuç her zaman en iyisi de değildir. Sonuçlara bakarken adres satırına dikkat etmek gerekir: içeriğin bir kurumun kendi sayfasında mı, bir forumda mı yoksa reklam amaçlı bir sayfada mı olduğu, bilginin niteliği hakkında hızlı bir fikir verir. Ayrıca sonuçların üstünde yer alan reklam etiketli bağlantılar sıralamayı satın almış sayfalardır; bunları ayırt etmek boşa tıklamayı azaltır.

Aramayı bölmek

Karmaşık bir soruyu tek bir aramayla yanıtlamaya çalışmak çoğu zaman başarısız olur. "Kombinin basıncı düştüğünde ne yapılır ve peteklerin havasını almak neden gerekir" gibi bir soru aslında iki ayrı sorudur. Bunları ayrı ayrı aramak hem daha temiz sonuçlar verir hem de hangi bilginin nereden geldiğini görmenizi sağlar. Bir konuda ilerlemenin yolu, büyük soruyu birbirini takip eden küçük sorulara bölmekten geçer.

Yanıltıcı sonuçlardan korunmak

Aramanın sonu bilgiyi bulmak değil, bulduğunuza güvenip güvenemeyeceğinize karar vermektir. Aynı bilgiyi birbirinden bağımsız iki kaynakta görmek en basit doğrulama yöntemidir. Sayfanın kim tarafından yayımlandığı, yazının güncellenme tarihi, iddiaların bir kaynağa dayanıp dayanmadığı hızlıca kontrol edilebilir. Özellikle sağlık, hukuk ve para konularında tek bir sayfaya dayanarak karar vermek risklidir; bu alanlarda yetkili kurumların kendi sayfalarını aramak daha güvenlidir.

Arama geçmişini kendi lehinize kullanmak

Uzun süren bir araştırma yapıyorsanız işe yarayan sorguları bir yere not etmek zaman kazandırır. Aynı konuya bir hafta sonra döndüğünüzde hangi kelimelerin işe yaradığını hatırlamak zordur. Bulduğunuz sayfaları yer imlerine eklemek, kısa bir notla neden kaydettiğinizi yazmak ise ileride aynı yolu baştan yürümenizi engeller. Arama becerisi, tek tek sorgulardan çok bu tür küçük düzen alışkanlıklarıyla gelişir.

Aradığını bulmak, doğru kelimeleri seçmek ve gelen sonuçları eleyebilmekle ilgili bir alışkanlıktır. Birkaç temel işareti bilmek, sorguyu sadeleştirmek ve sonuçları sorgulayarak okumak günlük internet kullanımını belirgin biçimde hızlandırır. Bu alışkanlıklar bir kez yerleştiğinde, hangi arama aracını kullandığınızdan bağımsız olarak işe yarar.